SECOND WORLD WAR THROUGH THE EYES OF GERMANS: ‘’OUR MOTHERS, OUR FATHERS’’

*German version is also available
asd

‘’Most people think that war usually goes by fighting. This is not true. War is about waiting. Waiting for the next attack, waiting for the next morning…’’

We all know that there are many movies about the Second World War, made by certain countries, especially by the U.S. However, it is not always the best idea to try to understand a certain historical process from only one perspective. Actually, to have a better understanding of history, we should focus on how it affected the people living in the location where the incident happened, and how the narratives are constructed through such feelings. Mini Tv-series titled ”Unsere Mütter, unsere Väter” will be covered within this context, to see how WWII is regarded to German society, which will also provide us to see what is beyond the war.

The unstoppable German army Wehrmacht is 500 km away from Moscow. All German people is sure about the victory, or seems to be sure to a certain extent until the approximate time of the end. All kinds of discourse of the loss on the war will be lost is forbidden. German youths who have entered the age of 17 in every house have sent to North Africa for war, Soviet, Balkan, Europe, shortly to the whole world. Adolf Hitler, who wants to bring the Soviets into line before the United States enters the war, is waiting for an exact win. Adolf Hitler lost the Battle of Kursk, which was the scene of Stalingrad and then the greatest tank battle of history, due to strategic mistakes. After the extraordinary destruction resulting from inevitable withdrawal, the greatest evil was made not to the Jews or the people of Europe, but to their own people.

“Five people, five friends. We’ve known each other since we were kids. We thought ourselves invincible. “

The mini-series, written by Stein Kolditz, tells the story of five childhood friends gathering together in Berlin June 1941 to hold a goodbye party for the three among them who are soon to head for Russia, Wilhem Winter and Friedhelm Winter in the army and Charlotte as voluntary nurse while Greta Müller and Jewish Viktor Goldstein stayed in Berlin. The group hopes to come together again in Christmas, however, not only it became impossible but also the war became brutal to the extent to survive and to preserve their humanity in inhumane conditions.

Unlike their counterparts, the stories of extraordinary heroism were not included in the Jewish persecution and Nazi fascism while doing their self-criticism desperately. In addition to accepting the heavy responsibility of being the loser side of the war, it has been barely told how the German people are being brought about by the Nazi ideology. Unsere Mütter, unsere Väter was actually a small cross section of the despair of millions of Germans, whose lives have been shaped by Nazi ideology that spread to every house. It is the dramatic cry of the Germans, who say that millions of innocent people are losing their lives and that “Our mothers and fathers have died for nothing, we suffer as well as everyone else.”

ZWEITER WELTKRIEG DURCH DIE AUGEN DER DEUTSCHEN: ‘’UNSERE MÜTTER UNSERE VÄTER’’

“Krieg ist die meiste Zeit nicht Kämpfen, sondern Warten, warten auf den nächsten Kampf, warten auf den nächsten Morgen…”

Wir alle wissen, dass es viele Filme über den Zweiten Weltkrieg gibt, die von bestimmten Ländern gemacht wurden, besonders von den USA. Es ist jedoch nicht immer die beste Idee, einen bestimmten historischen Prozess nur aus einer Perspektive zu verstehen. um die Geschichte besser verstehen zu können, sollten wir uns darauf konzentrieren, wie es die Menschen betrifft, die an dem Ort leben, an dem der Vorfall passiert ist und wie die Erzählungen durch solche Gefühle konstruiert werden. Mini-TV-Serie mit dem Titel ”Unsere Mütter, unsere Väter” wird in diesem Zusammenhang behandelt werden und wir werden sehen, was der Zweite Weltkrieg für die deutsche Gesellschaft bedeutet. Es wird uns auch gezeigt, was es außerhalb des Krieges gibt.

Die unaufhaltsame deutsche Wehrmacht ist 500 km von Moskau entfernt. Alle deutschen Leute sind sich sicher über den Sieg. Alle Arten des Diskurses, dass der Krieg verloren sein wird, ist verboten. Deutsche Jugendliche, die in jedem Haus 17 Jahre alt geworden sind, haben nach Nordafrika für den Krieg, Sowjetunion, Balkan, Europa, kurz in die ganze Welt geschickt worden. Adolf Hitler, der die Sowjets in Einklang bringen will, bevor die Vereinigten Staaten in den Krieg eintreten, wartet auf einen genauen Sieg. Adolf Hitler verlor die Schlacht von Kursk, die der Schauplatz von Stalingrad war und dann die größte Panzerschlacht der Geschichte aufgrund von strategischen Fehlern. Nach der außerordentlichen Zerstörung durch unvermeidlichen Rückzug wurde das größte Übel nicht den Juden oder dem Volk Europas, sondern dem eigenen Volk gemacht.

“Fünf Leute, fünf Freunde, wir kennen uns schon seit wir Kinder waren, wir haben uns für unbesiegbar gehalten.”

Die Mini-Serie von Stein Kolditz erzählt die Geschichte von fünf Kindheitsfreunden, die sich im Juni 1941 in Berlin treffen, um eine Abschiedsparty. Wilhelm Winter und Friedhelm Winter gehen in der Armee nach Russland und Charlotte als freiwillige Krankenschwester, während Greta Müller und der jüdische Viktor Goldstein in Berlin blieben. Die Gruppe hofft, wieder in Weihnachten zusammenkommen zu können, aber es wurde nicht unmöglich. Der Krieg war brutal, deshalb ist es sogar schwer zu überleben und ihre Menschlichkeit unter unmenschlichen Bedingungen zu erhalten.

Ihre Selbstkritik ist einer der wichtigsten Teile der Geschichte. Außer der Akzeptierung der schweren Verantwortung, der Verlierer des Krieges zu sein, hat es kaum gesagt, wie das deutsche Volk von der NS-Ideologie herbeigeführt werden. Unsere Mütter, Unsere Väter war eigentlich ein kleiner Querschnitt der Verzweiflung von Millionen Deutschen, deren Leben von NS-Ideologie geprägt, die zu jedem Haus verteilt. Es ist der dramatische Schrei der Deutschen, die sagen, dass Millionen unschuldiger Menschen ihr Leben verlieren und dass “Unsere Mütter und Väter umsonst gestorben sind, wir leiden wie alle anderen”.

İlayda BAL

Political Science and International Relations

Advertisements

GERMAN ELECTION 2017

Germany is the leader of both “Europe’s largest economy and stabilizing force” which went to the national elections on 24th September 2017[1]. Considering the developments occurring in the world, Brexit and the election of Donald Trump in the USA, hopes on Europe is high since people are expecting EU reforms with the leadership of Merkel and France’s Emmanuel Macron (Ibid).

According to the recent elections, Angela Merkel has re-elected for her fourth term chancellor in Bundestag (federal parliament of Germany)[2]. This success may be attributed to the shifting policies of CDU[3] to the left and thereby attracted new voters[4]. However; the results clearly show us that due to the recent political decisions/actions (2015 migrant crisis), the former coalition between Merkel’s conservative Christian Democrats and the center-left Social Democrats has obtained their worst results since post WWII period (Ibid). Plus, for the first time, since post WWII, a far right wing populist party, Alternative for Germany (AfD), entered parliament “as the third-strongest party”(Ibid). Some authorities have already started to talk about the post-Merkel era for CDU in which “Finance Minister Wolfgang Schäuble, Jens Spahn, the party’s parliamentary state secretary and Thomas Strobl, who heads the party’s state chapter in Baden-Württemberg” are spoken about for the post Merkel era[5].

THE GERMAN ELECTION SYSTEM[6]

61.5 million German voters use their first vote (erststimme) to “elect 299 constituency representatives” which consists of almost the half of the seats. According to the second vote (Zweitstimme), votes are allocated among the parties which obtained 5% or over it. So in the second vote, voters “choose a party”. Recently, Bundestag has 631 representatives however it can have more since “a party can win more constituency seats than its overall entitlement” with the added balance seats. Coalition talks can also last for a month after the elections.

Merkel’s CDU obtain votes mainly from “older, rural, conservative and Christian voters” as the main centre-right party which supports tax cuts and full employment. The Social Democratic Party(SPD), on the other hand, obtain votes from industrial western parts of Germany which is currently led by the former European parliament president, Martin Schulz and supports wealth distribution and social justice but opposes a defense spending for NATO. Compared to other parties, Free Democrats(FDP) supports for free-enterprise, greater integration with the EU, favoring tax cuts.  The Greens however obtain votes from Germany’s university cities in its western part. Alternative für Deutschland (AfD) is based on “preserving German culture, nationalism, Euro skepticism, anti-immigration, and anti-Islam”.

WHAT NOW?

Merkel’s blamed for her decision over not closing the borders in 2015 and thereby paving the way for AfD while Schulz could not be a challenger/alternative to Merkel since it was ambiguous ”in what ways he was truly critical of Merkel”.[7] According to the current results; the centre right CDU/CSU’s 33% of the vote in federal elections, made it the largest party in the Bundestag[8]. Compared to its 41% in 2013, it is a disappointment for Merkel’s party. Martin Schulz’s Social Democrat SPD, on the other hand, obtained 20% and as Schulz claimed they will be in the opposition and not ”renew” the coalition with CDU(Ibid). Hence, the only ”appropriate” coalition for Merkel would be between the CDU/CSU, the ”pro-business” FDP party with its 10% vote, and the Greens with 9% vote considering the 13.5% vote for Alternative for Germany(AfD)(Ibid). Mostly, people are anxious about the increasing votes of AfD; however, in deep down, the traces of the Berlin Wall is still predominant. For East Germans, life is better due to the existence of freedom and increased living standards[9]. Yet, for them, their “identity” tried to be lost with their changing lives that were once predominant in the Communist state(eating patterns, education, decoration of houses, programs they are watching) and therefore “westerners took over everything” (Ibid).As it may be true to a certain point, ”regions covering the former East Germany have higher unemployment (7.1%) than western ones (5.1%)”(Ibid).

Looking at the current results, Black-Yellow-Green (known as “Jamaica” due to the collection of colors of such parties resembles to Jamaican flag) coalition of the CDU, FDP and Greens (356 seats) is the most possible coalition option for Merkel. This coalition would be an alliance of four different parties in which there are the law-and-order Bavarian CSU, 1968’s social revolution party, the Greens, “the market liberals”,the FDP and Merkel’s CDU[10]. Plus it has never been tried in the national parliament before but it seems difficult either considering contradicting claims of FDP and Greens over environment and FDP’s dissatisfaction with Merkel’s support for Eurozone changes claimed by president of France, Macron[11]. Recently, CSU and CDU reached to a consensus over migration issue which paved the way for Merkel to start for coalition negotiations with other parties[12]. Hence, strict negotiations and political bargaining are awaiting for Merkel.

Gülşen DOĞAN

Kaynaklar

[1] “Germany’s general election: all you need to know”, at https://www.theguardian.com/world/2017/aug/24/germanys-general-election-all-you-need-to-know (last visited on 9th October 2017)

[2] “German elections 2017: full results”, at https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2017/sep/24/german-elections-2017-latest-results-live-merkel-bundestag-afd(last visited on 9th October 2017).

[3] CDU/CSU are the two parties of Christian democratic political alliance in Germany which are currently led by Merkel.

[4] “How the AfD Steamrolled the CDU and SPD”, at http://www.spiegel.de/international/germany/german-election-2017-our-full-english-analysis-of-the-election-results-a-1169730.html (last visited on 9th October 2017).

[5] “How the AfD Steamrolled the CDU and SPD”, at http://www.spiegel.de/international/germany/german-election-2017-our-full-english-analysis-of-the-election-results-a-1169730.html (last visited on 9th October 2017).

[6] “Germany’s general election: all you need to know”, at https://www.theguardian.com/world/2017/aug/24/germanys-general-election-all-you-need-to-know (last visited on 9th September 2017)

[7] Merkel’s ChallengeCan Germany Make an Unwieldy Coalition Work?, at http://www.spiegel.de/international/germany/angela-merkel-can-germany-make-an-unwieldy-coalition-work-a-1170650.html (last visited on 14 October 2017).

[8] “German elections 2017: Angela Merkel wins fourth term but AfD makes gains – as it happened”, at https://www.theguardian.com/world/live/2017/sep/24/german-elections-2017-angela-merkel-cdu-spd-afd-live-updates (last visited on 9th October 2017).

[9] Nougayrede,Natalie. As Germany and Spain prove,history-with all its wounds-is not over. 7 October 2017, at https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/oct/07/germany-spain-catalonia-protest-history-20th-century-traumas (last visited on 13th October 2017).

[10] Merkel’s Challenge Can Germany Make an Unwieldy Coalition Work?, at http://www.spiegel.de/international/germany/angela-merkel-can-germany-make-an-unwieldy-coalition-work-a-1170650.html (last visited on 14 October 2017).

[11] “German elections 2017: Angela Merkel wins fourth term but AfD makes gains – as it happened”, at https://www.theguardian.com/world/live/2017/sep/24/german-elections-2017-angela-merkel-cdu-spd-afd-live-updates (last visited on 9th October 2017).

[12] Merkel ‘agrees on migrant deal’ in German coalition talks, at http://www.bbc.com/news/world-europe-41543596?intlink_from_url=http://www.bbc.com/news/topics/2e3befc0-e70a-41c7-b6cb-2f8f0d69a7db/germany&link_location=live-reporting-story (last visited on 14 October 2017).

FRANSA SEÇİMLERİ ÜZERİNE

“İlk turda istediğiniz aday için oy verirsiniz, ikinci turdaysa korktuğunuz adaya karşı”. Robert Tombs, Fransa konusunda uzmanlaşan tarih profesörü ve yazar, Fransa’nın cumhurbaşkanlığı seçim sistemini bu şekilde anlatıyor. 11 Ağustos’ta Le Figaro gazetesinde yayınlanan bir kamuoyu yoklaması da bu tespitle paralel. Ankete katılan Fransızların sadece %36’sı Macron’un politikalarını olumlu bulduğunu belirtmiş. Bu durumun sebebi olarak Macron’un seçildikten sonraki ilk yüz gününde büyük hayal kırıklığı yarattığını düşünmektense seçmenlerin çoğunluğunun Macron’un politikalarını baştan beri desteklemediğini, radikal sağ parti adayı Marine Le Pen’in cumhurbaşkanı olmaması için Macron’a oy verdiğini düşünmek daha akla yatkın çünkü Macron’un  seçim vaatleriyle ilk icraatleri paralel; özel sektöre avantaj sağlayan kanunlar ve Avrupa Birliği’ne destek veren açıklamalar. Yani cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci  basamağında %66.1 oy alan Macron’un merkez liberal politikalarının Fransız toplumunda aynı oranda destek bulduğu ya da bulacağını söylemek güç olur. Toplumun politik yönelimlerini anlamak ve bu yönelimlerin toplumda ne kadar karşılık bulduğunu görmek için cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun sonuçlarını yorumlamak daha yerinde olacaktır.

Seçimin en büyük kaybedeni olarak gösterilen Sosyalist Parti(PS) ile başlayalım. 2012’deki cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda partinin adayı Hollande %28.6 oy almıştı. PS’nin 2016’da 42,300 kayıtlı üyesi vardı. Bu sayı 2014’te 60,000 ve 2012’de 173,486 olarak açıklanmıştı. Yani parti uzun zamandır halk desteğini yitirmekteydi. Hollande’ın 2014-2016 yılları arasında  başbakanlığını yapan Manuel Valls (ki kendisi 6 Aralık 2016’da başbakanlık görevinden istifa ettikten sonra PS’den ayrılmış, 27 Haziran 2017’de Macron’un En Marche! hareketine katılmıştı.) verdiği bir demeçte PS’nin yeni lideri Benoît Hamon’u parti içinde heyecan uyandırmamakla suçlamıştı. Ancak 1969’dan beri Fransız siyasi hayatında, farklı adlar altında olsa da, önemli rol oynayan solun bu en büyük partisinin tarihi başarısızlığını sadece çoşkusuzluğa bağlamak olayı çok basite indirgemek olur. Hamon’un radikal kişiliğinin partinin özellikle sağa meyilli ılıman kesimleri arasında hoş karşılanmadığı doğru (Hamon’un seçim vaatleri arasında esrarı legalleştirmek ve ilave vergiler de vardı.). Ancak PS radikal sola meyilli seçmenlerini de elinde tutmayı başaramadı. 2016’da çıkarılan İş Kanunu ya da El Khomri Kanunu sol kesim tarafından sosyalist bir hükümet için utanç verici bir yasa olarak tanımlandı. Fas doğumlu Çalışma Bakanı Meriam El Khomri’yle özdeşleşen kanun iş veren lehine pek çok madde içeriyordu. Hollande ise yeni İş Yasası’nın iş verenleri istihdama özendirerek işsizlik oranlarını düşürmek amacıyla çıkarıldığını söyledi. Yeni yasa büyük tepkiyle karşılaştı. 31 Mart 2016’da başlayan “Nuit Debout”(Up All Night) olarak anılan protestolar sırasında Paris başta olmak üzere tüm Fransız şehirlerinde büyük kalabalıklar meydanları işgal etti. Sonuç olarak Melanchon’un  La France Insoumise(France Unbowed) memnuniyetsiz sol kitlenin, Macron’un En Marche! hareketi de memnuniyetsiz sağa meyilli kitlenin oylarını aldı. Yani politik spektrumda her iki yanında meydana çıkan ve PS’nin oyunu bölen büyük hareketler ve Sosyalist Hollande’ın özellikle ekonomi başta olmak üzere başarısız bir cumhurbaşkanlığı dönemi geçirmesi (yüksek işssizlik, düşük ekonomik büyüme hızı) PS’nin seçim başarısızlığının sebepleri olarak sayılabilir.

En Marche!’ın zaferinin gölgesinde kalsa da Şubat 2016’da kurulan ”La France Insoumise” hareketi %19.6 oy alarak Fransa’da solu temsil eden en büyük parti oldu. Partinin kurucusu ve cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon 1977-2008 arasında PS’de aktif olarak siyaset yapmış ve Ségolène Royal 2008’de PS’nin başına geçtikten sonra PS’yi yüzünü sağa dönmekle suçlayıp partiden istifa etmişti. Eşcinsel evlilik, kadınların kürtaj hakkı ve esrarın yasallaşması taraftarı olan Melenchon politikasını sol popülizm olarak tanımlıyor. Yukarıda da değinildiği gibi ”La France Insoumise”in seçmenlerinin bir kısmı PS’den kopan radikal sol eğilimli kitleler. Ayrıca sosyal devlet anlayışının hakim olduğu Fransa’da Macron’un liberal politikalarının bu anlayışa zarar vereceğini düşünen, Melenchon’un “acı ve sefaleti para ve altına çeviren” bir mekanizma olarak bahsettiği serbest pazardan korkan kitle de bu hareketi destekledi.

Marine Le Pen’in liderliğindeki Ulusal Cephe(Front National) ise terör,işsizlik ve ekonomik durgunluk üzerinden seçim kampanyasını yürüttü. İlginç bir nokta da şu ki radikal sol Melenchon’dan sonra 18-24 yaş arası seçmenin en yaygın ikinci tercihi radikal sağ Ulusal Cephe. Bu tercihin sebeplerinden biri olarak gençler arasındaki yüksek işsizlik oranı (Temmuz 2017 verilerine göre %23.40) gösteriliyor. Le Pen kampanyası boyunca kadın kimliğini vurgulasa da feministler kürtajı Fransızlar için soykırım olarak tanımladığı ve seçim bildirisinde kadın sorunlarına yer vermediği için Le Pen’i iki yüzlülük ile suçluyor. Le Pen islami örtü biçimlerini hedef alan konuşmaları nedeniyle müslüman kökenli Fransız kadın seçmenler arasında da popüler değil. 2017 seçimleri ile ilgili güncel istatisliklere ulaşamasam da 2012’de Le Pen’e desteğin erkekler arasında %20 iken kadınlar arasında %17 olması güncel seçim tercihleri hakkında da fikir verebilir ki zaten yapılan araştırmalar kadınların milletlerinden bağımsız olarak erkeklere oranla radikal sağ partilere daha az meyilli olduğunu ortaya koyuyor.

aaa

Sarkozy’nin de partisi olan merkez sağcı Cumhuriyetçi Parti’nin adayı François Fillon seçimlerden bir kaç ay önce kamuoyu yoklamalarında Le Pen’den daha popüler olarak gözüküyordu. Ancak Amerikan başkanlık seçimi sırasında Hillary Clinton’ın başına gelenlere benzer bir olay Fillon’un da başına geldi. Clinton’ın resmi işler için de kendi kişisel e-mail hesabını kullandığı, bundan dolayı siyasi makamlarla yapılmış olsa bile yazışmaların resmi kayıtlara girmediği, FBI’ın seçimlere kısa süre kala başladığı bir soruşturma kapsamında ortaya çıkmıştı. Trump “sahtekar Hillary” diyerek bu olayı propaganda malzemesi haline getirmiş, Clinton da daha sonra seçimi kaybetmesinin sebeplerinden biri olarak bu soruşturmayı göstermişti. Benzer şekilde 26 Ocak’ta “Canard Enchaîné” gazetesi Fillon’un eşi Penelope’un kocasının asistanı gibi gözükerek uzun yıllardır devletten maaş aldığı ve bu yolla 900.000 Euro’ya yakın kazanç elde ettiğini gösteren belgeleri yayınladı. Ardından Penelope Fillon’un “Hiçbir zaman kocamın asistanlığını yapmadım.” dediği bir video internete düştü. Bu olay Fillon’un popüleritesini ciddi oranda etkiledi. Özellikle gençler arasında oldukça düşük oy oranlarına sahip Cumhuriyetçi Parti, yolsuzluğa meyilli ve dinamizmden uzak olarak algılandı. 2017 başında seçimlerin favori adayı olarak gösterilen Fillon birinci turda %20 oy aldı ve ikinci tura kalamadı.

Ve Mayıs 2016’da kurulan En Marche! hareketi. Seçim sürecinde Macron’a en büyük eleştiri liberal görüşlerinden dolayı geldi. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra cumhurbaşkanı Charles De Gaulle önderliğinde atılan adımlar Fransız ekonomisini devlet kontrolü altında büyütme temeline dayanıyordu. Ulaşım, telekominikasyon ve enerji başta olmak üzere pek çok alanda, 1980’lerden sonra azalma eğiliminde olsa da, devletin ağırlığı hala hissediliyor. 2016’da GSYH’sinin %56.2’si kamu tarafından harcanan Fransa’da (bu oran Birleşik Krallık’ta %42.1, ABD’de %34.0) yeni cumhurbaşkanı Macron’un hedeflerinden biri de ekonomide devlet etkisini azaltmak. Vergi oranlarını azaltma yoluyla bireylerin alım gücünün artırılması dolayısıyla tüketimin devlet değil de birey eliyle yapılması hedefleniyor. Devletin bireyleri doğrudan destekleme politikasından vazgeçilmesi ihtimali yukarıda da değinildiği gibi toplumun bir kesiminin radikal sol oluşumlara kaymasına sebep oldu. El Khomri Kanunu çıktığında Ekonomi Bakanı olan Macron’un bu yasaya destek vermesi, hatta şu an yasanın maddelerini iş veren lehinde daha da genişleten bazı değişikliklerin hazırlıklarının yapılması da özellikle sol kesimden tepki çekti. Şehirli ve eğitimli kesim arasındaysa Macron’un politikaları oldukça destek buluyor, örneğin ülke genelinde gençler arasında Macron’un oyu %8-9 civarında olsa da üniversite öğrencisi ya da mezunu gençler arasında Macron en popüler tercih oldu. Avrupa Birliği’yle yakın ilişkiler ve daha rekabetçi bir ekonomik ortamın, daha eğitimli ve dolayısıyla muhtemelen  daha yüksek gelire sahip kişiler arasında desteklendiğini aynı yaş grubundan ama farklı sosyo-ekonomik arkaplanlardan gençlerin bu tercihine bakarak da söyleyebiliriz.

Fransa’da dördü %20 civarında oy alan 5 partiyi destekleyenlerin neden desteklediğini, karşıtlarının neden karşı olduğunu kısaca açıklamaya çalıştım. Bu partilerden ikisinin 2016’da kurulan partiler olduğu göz önüne alındığında Fransız seçmenin karar vermesinde çoğu zaman alışkanlıkların değil de partinin vaatlerinin ve icraatlerinin etkili olduğu görülebiliyor. Eğer Macron’un serbest pazar yanlısı politikaları işsizliği azaltmazsa ya da Avrupa Birliği taraftarı hamleleri toplumda göçmenlere ya da Euro’ya karşı öfkeyi tetiklerse bir sonraki seçimde vaatlerini doğru seçen ve anlatan partinin, aşırı sağ ya da aşırı sol fark etmeksizin destek göreceği söylenebilir.

Esra Çiğdem

Kaynaklar   

AB-TÜRKİYE İLİŞKİLERİ KONFERANSI

            Avrupa Çalışmaları Merkezi Öğrenci Forumu(AÇMÖF) olarak 22 Eylül 2017 tarihinde Bilgi Üniversitesinde düzenlenen “AB-Türkiye İlişkileri Konferansına” katıldık. Konferans iktisat, siyaset, ve güvenlik oturumlarından oluştu. İktisat oturumuna Prof. Dr Cem Başlevent, siyaset oturumuna Doç. Dr. Emre Erdoğan ve güvenlik oturumuna Doç. Dr. Erhan Doğan başkanlık yapmıştır.

Saat 10.45’te ilk olarak başlayan iktisat oturumunda sırasıyla  Prof. Dr. Şevket Pamuk, Prof. Dr. Refet Gürkaynak ve Doç. Dr. Lous Nilsson konuştular. Pamuk, “AB vevTürkiye’nin Ekonomik Gelişimi” başlığı altında 1994 Gümrük Birliği Antlaşması, 1999 yılındaki anayasa değişikliklerinin AB ilişkisine etkisi konularını işledi. Kendisine göre Gümrük Birliği Anlaşması ile Türkiye’nin ekonomisi dışa açılmış ve AB-Türkiye ekonomik yakınlaşmasıyla birlikte siyasi olarak da yakınlaşma meydana gelmiştir. 1999 yılı anayasa değişiklikleri Türkiye’yi daha demokrat bir ülke haline getirip, Avrupa’yla daha da yakınlaşmaya sebep olmuşlardır. Gürkaynak, “Türkiye’de Ekonomik Politika Yönetişiminde Çıpa Olarak AB” konusunu işlemiştir. Kendisi, başlangıçta Gümrük Birliği Anlaşması’na şüpheli bakıldığını ve AB ile ticaret yaparsak Türkiye pazar olur gibi fikirlerin ortaya atıldığını söylemiştir. Bu fikirler Gürkaynak’a göre gerçeği yansıtmamaktadır. Nilsson da  “Extending and Deepining EU Trade Relations: An Overview of Current Issues and Future Challenges(AB Ticari İlişkilerinde Genişleme ve Derinleşme: Güncel Olaylara ve Gelecek İmtihanlara Bir Bakış)” konulu konuşmasını yapmıştır.

Öğleden sonra gerçekleşen siyaset oturumunda konuşmacılar sırasıyla Prof. Dr. İlker Turan, Prof. Dr. Ayhan Kaya ve son olarak Doç Dr. Nicolas Monceau idi. TuranAB’de Parlamenter Demokrasi ve Yönetişim” başlığı altında parlamenter sistemin nasıl ve hangi amaçla ortaya çıktığını, AB’nin hangi amaçla oluştuğunu, artık AB’nin sürekli gelişen bir birlik olduğu anlayışının yıkıldığı ve devletlerin kendi içine kapanmaya başladıklarını anlatmıştır. Kaya, “AB’de Popülizm, Göç ve İslam” başlığı altında Avrupa’da aşırı sağın yükselmesini ve sebeplerini, mülteci krizini ve Türkiye’deki mültecilerin durumunu ve Avrupa’da 19. yy‘da ortaya çıkan ve Anti-Semitizm benzeri olan İslamofobi konularını işlemiştir. Monceau “Democratic Responsiveness of the EU” konusunu işlemiştir.

En son gerçekleşen güvenlik oturumunda, Prof. Dr. Gencer Özcan, Doç Dr. Murat Somer ve Doç. Dr. Raffaele Merchetti konuşmuşlardır. Özcan, “AB, Türkiye ve Ortadoğu” başlığı altında mülteci krizi ve son zamanlarda artan terör olaylarının güvenlik tehdidi oluşturduğundan bahsetti. Bu sebeplerden ötürü AB Türkiye’ye daha önce olmadığı kadar muhtaçtır; fakat Türkiye’nin gün geçtikçe AB’den uzaklaştığını söylemektedir. Somer, “AB- Türkiye ve Kürt” sorunu başlığı altında AB’nin Kürt meselesindeki rolünü ve eksikliklerinden bahsetmiştir. Kendisine göre Türkiye’nin Barzani ile olan iyi ilişkilerinin referandum sonrasında tersine dönmesi bir paradokstur ve Türkiye aleyhine bir durumdur. Son olarak konuşan Marchetti “Transnational Risks and Opportunities” başlığını işlemiştir. Kendisine göre 15 Temmuz darbe girişimi Türkiye’yi olumsuz etkilemiş ve AB nazarındaki imajını sarsmıştır.

WhatsApp Image 2017-09-22 at 21.42.41

 

TARİHSEL BAĞLAMDA AB-TÜRKİYE İLİŞKİLERİNİN İÇ POLİTİKAYA ETKİLERİ

AET 1958 yılında kurulmuş ve Türkiye bu topluluğa ortaklık başvurusunu 1959 yılında yapmış olsa da taraflar arası ilişki 1963’te imzalanıp 1964’te yürürlüğe giren Ankara Antlaşması ile birlikte önem ve ağırlık kazanır[1]. AET/AB-Türkiye ilişkisi ve bu ilişkinin biçimleri çoğunlukla dönemsel koşullar doğrultusunda şekillenmiştir; ilişkiler askeri müdahaleler, gerilim yaratan dış politika hususları ve ekonomik krizlerin etkisiyle zaman zaman durma noktasına gelmiş, bununla beraber hiçbir zaman kökünden koparılmamıştır (Uysal, 2001). Ancak ilişkinin inişli çıkışlı doğası, her soğumada önceden çizilen yoldan şaşılmasına sebep olmuştur; üstelik bölgesel çalkantılar ilişkinin doğasını ve Türkiye’nin AB karşısındaki konumunu etkilemiştir. Berksoy ‘un (1998) da belirttiği gibi ilişkideki her yeni dönemeç, beraberinde yeni gerilimler getirmiştir.

1963- 1970 periyodunda, Türkiye’nin AET ile kurmaya çalıştığı ilişki merkez sağın temsilcisi Adalet Partisi’nin ajandasında önemli bir yerde durur ve ilişki büyük bir engele takılmadan gelişir. AET’nin Türkiye iç politikasına olan etkisi, esas olarak 1970’li yıllarla birlikte başlar[2]. Türkiye’nin bu tarihlerle birlikte içine düşmeye başladığı ekonomik imkansızlıklar, AET ile olan ilişkileri ve Türkiye siyasilerinin AET’yi algılayış biçimlerini dönüştürür. 1974 petrol bunalımı, dış ödemeler dengesini negatif yönde etkiler ve Türkiye ithalatını ayakta tutabilmek için dış borçlanma yoluna girer, kısa vadeli borçlanmalarla ötelenmeye çalışılan ekonomik sorunlar kendilerini hissettirmeye başlamış; yüksek enflasyon, karaborsa genişlemesi ve sıfıra yakınsayan büyüme hızının yarattığı stresin altında, Türkiye döviz darboğazını aşabilmek amacıyla kredi arayışlarına düşmüştür[3]. Çayhan ve Ateşoğlu Güney (1996:101), post-12 Mart koalisyon hükümetlerinin, Türkiye’nin AT ile ilişkilerinde üstlendiği sorumlulukları yerine getirmesinin imkansızlığını vurguladıklarını ve geçiş̧ dönemi şartlarının Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak tekrar düzenlenmesini talep ettiklerini ifade eder.

MHP ve MSP ideolojik olarak da AT karşıtı bir tutum sergilemişlerdir. AT’nin Siyonist ve masonların kurduğu bir Hıristiyan birliği olduğunu savunan MSP lideri Erbakan, bunun yerine “İslam Ortak Pazarı” kurulmasını önermiştir (Bozkurt, 1992:37). Bozkurt, MSP’nin Türkiye- AT ilişkilerinin üzerindeki en büyük etkisinin, 1976 yılında Yunanistan’ın tam üyelik başvurusu zamanında, topluluktan başvuru yapılması hususunda uyarı gelmesine rağmen Demirel’in harekete geçmesine engel olması olduğunu iddia eder. Ecevit’in CHP’si de bu tartışmaya anti-emperyalizm ve ulusal bağımsızlık üzerinden dahil olur. MSP ve CHP’nin söylemlerini AP’nin liderlik ettiği koalisyon hükümetini bu konu üzerinden istikrarsızlaştırmak üzere kullandığı ileri sürülebilir.

Ekonomik problemler, dış politikada soğuk savaş gerginlikleri ve füze krizleri, AT’nin Ecevit Hükümetinin ekonomik taleplerinin ancak yarısının yerine getirilmesi üzerinde anlaşabilmesi (Çayhan ve Ateşoğlu Güney, 1996:101) ve Kıbrıs Askeri Müdahalesinin uluslararası arenada bir ‘saldırı’ olarak lanse edilmesi[4], Türkiye siyasetinde Batı karşıtı yeni bir kimlik arayışını kuvvetlendirir ve bu karşıtlık liderlerin söylemlerini şekillendirmeye başlar. 1980’e gelindiğinde, kopması beklenen ilişki darbe öncesi son bir davranma ile Demirel liderliğindeki AP azınlık hükümeti tarafından tamir edilmeye çalışılır ve tam üyeliğe geçme sürecinin hızlandırılması yönünde talepler dile getirilmeye başlanır. 24 Ocak 1980 kararları da Türkiye’nin ithal ikameci ekonomik sistemi terk etme yolunda olduğunu ve pazarını Avrupa’ya ve nihayetinde dünyaya açmaya hazırlandığını göstermektedir. Çayhan ve Ateşoğlu Güney (1996:102), bu atılımların zamanlamasının sebepleri olarak tam üyelik yolunda olan ülkelerin (İspanya, Portekiz ve Yunanistan) Türkiye’nin rekabet şartlarını güçleştireceğinden duyulan endişeyi, İran Devrimi ve Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgalinin yarattığı bölgesel çalkantıyı ve domestik politikadaki istikrarsızlık ve çözüme ulaşılamamazlık durumunu işaret eder. Bütün bu olumsuzluklar aynı zamanda iktidarın askeri müdahale endişesini de kuvvetlendirmiş, Avrupa ile bu ani yakınlaşma bir müttefik arayışı olarak da okumlanmıştır.

1980’den 1983’e AT- Türkiye ilişkilerinde bir soğuma dönemine girilmiştir. Politik ve sivil hakların kullanımlarının büyük ölçüde kısıtlanması, siyasal partilerin kapatılışı, DİSK’in 52 üst düzey üyesi hakkında idam istemi ve Barış Derneği davası ile birlikte AT’nin Türkiye’ye karşı olumsuz tutumu ayyuka çıkmış, Avrupa Komisyonu ve Konseyi’ne de Türkiye’de belirtilen haklar güvence altına alınana kadar ekonomik yardımın askıya alınması önerilmiştir. (Eralp, 1996:47; Çayhan ve Ateşoğlu Güney, 1996:103). Bu dönemden sonra AT- Türkiye ilişkilerinde politik kararlar ve beklentiler ön plana çıkmaya başlamıştır. Türkiye’nin stabil, liberal demokrat ve kapsayıcı bir siyaset anlayışını benimsemesinin gerekliliği, bu tarihlerden sonra öne sürülen AT argümanlarının buluştuğu temel nokta olmuştur.

1987 yılında Özal döneminde yapılan tam üyelik başvurusu ile birlikte dinamiklik kazanan ilişkiler, Türkiye siyasetinin mantalitesini şekillendirmeye başlamıştır.1994 ve 1995- 2001 yılları arasında yapılan anayasa değişikliklerinin içerikleri[5] Türkiye- AB pazarlıklarında alınan kararları gözler önüne serer. 1994’ten 2001’e politik ve sivil hakların ve özgürlüklerin devletin hukuksuz müdahalelerinden anayasa yoluyla korunması ve güvence altında tutulması adına, hemen hepsi bu pazarlıkların sonucu olan bir dizi – kozmetik olduğu öne sürülse de- anayasal değişiklik yapılmış; Türkiye demokrasisini dışarıdan ‘denetleyen’ kurumlardan biri olan Milli Güvenlik Konseyi’nin yetkileri sınırlandırılmış ve Konsey toplantılarında alınan kararların ‘tavsiye’ düzeyinde değerlendirilmesi kararlaştırılmış, Kürtçe yayın hakkı tanınmış ve idam cezası Abdullah Öcalan’ın yargılanması esnasında kaldırılmıştır. Bu gelişmeler AB’nin Türkiye’ye bakışını olumlu yönde değiştirmiş ve ilişkileri de normalleştirmiştir.

AKP iktidarının ilk yıllarında AB tarafından yaratılması gerektiği öne sürülen politik ve sivil koşulları oluşturmak ve demokrasiyi genişletmek çabaları görünürlüğünü korudu. 1990’ların sonu ve 2000’lerin başı, AKP hükümeti- AB ilişkisinin temel hatlarını çizen yıllar olmuşlardır. AKP iktidarı batı yanlısı, seküler değerlere saygılı ve İslam’ı bir toplumsal hak ve özgürlükler meselesi çerçevesinde ele alan bir iktidar portresi çizmeyi başardı ve bu durum pek çok Avrupa ülkesi tarafından Türkiye’nin liberal demokrasiye geçişi olarak okumlandı. Toplumun kişisel alana ya da siyasal arenanın en uçlarına itelenmiş İslamcılar kısmen dönüştürülerek ana akım siyasete entegre edilmeye çalışıldı ve bunda bir noktaya kadar da başarılı olundu (Altınordu, 2016). Günümüzün AB üyesi ülkelerinin boğuştuğu sorunlar ve edindikleri birikim, Türkiye için -özellikle Kürt sorunu bağlamında- bir yol haritası teşkil etti.

Türkiye’de hızla yükselen otoriteryanizm ve yanı başında etkileriyle boğuşmakta olduğu Suriye’deki iç savaş; AB ülkelerinin boğuşmakta olduğu göçmen sorunu, ekonomik sıkıntılar ve bunlara paralel olarak yükselen ırkçı sağ, ilişkileri öngörülemez bir noktaya sürüklemekte gibi görünüyor. AB’nin tarihin bu döneminde hegemonya inşasında başarılı olamadığını, liberal demokratik söylemin Türkiye iç politikası üzerindeki kapsayıcılığının kaybolduğunu söylemek mümkün, Türkiye’nin AB’ye karşı tutumu da bu duruma kanıt olarak gösterilebilir. Ancak yine de AB’nin ve Türkiye’nin birbirlerine bağlılık durumları bir gerçeklik olarak ortadan kalkmadığı sürece gerçek bir kopuştan bahsetmek mümkün olamaz.

Tuğçe Kırmacı

[1] Ankara Anlaşması’nın içeriği için: Ankara Anlaşması ve Katma Protokol Metinleri ve Ekleri    (–), İktisadi Kalkınma Vakfı Yay.

[2]1973 tarihinde Katma Protokol’ün yürürlüğe girmesiyle Ankara Antlaşmasında tanımlanmış olan ‘Geçiş Dönemi’ne geçilir. Katma Protokol’e ve Gümrük Birliği’ne dair detaylı bilgi için: Ceyhan, A. (1991). Avrupa Topluluğu Terimleri Sözlüğü, Afa Yay., İstanbul.

[3] 1974 Petrol Krizi’nin Türkiye’ye etkileri hakkında: Kazgan G. (2005). Türkiye ekonomisinde krizler, 1929-2001. İstanbul Bilgi Üniversitesi.

[4] Ekim 1974, Paris Zirvesi

[5] Anayasa değişikliklerine dair: Eroğul, C. (2002). Altıncı Anayasa Değişikliği. Mülkiye Dergisi, 25(231), 271-288.

KAYNAKÇA

  • Altınordu, A. (2016). The Political Incorporation of Anti-System Religious Parties: the Case of Turkish Political Islam (1994-2011).Qualitative Sociology, 39(2), 147-171
  • Berksoy, T. (1998). “Türkiye – Avrupa Birliği İlişkilerinin Anatomisi”, Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 6 (1), 31- 41.
  • Bozkurt, V. (1992). Türkiye ve Avrupa Topluluğu, Ağaç Yay., İstanbul.
  • Çayhan, E. ve Ateşoğlu Güney, N. (1996). Avrupa’da Yeni Güvenlik Arayışları: NATO-AB-Türkiye, Afa Yay.- Tüses Vakfı, İstanbul.
  • Eralp, A. (1996). “Değişen Savaş-Sonrası Uluslararası Sistemde Türkiye ve Avrupa Topluluğu”, Balkır, C. ve Williams, A.M. (der.) Türkiye ve Avrupa İlişkileri içinde Sarmal Yay., İstanbul, 37-63.
  • Uysal, C. (2001). Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin tarihsel süreci ve son gelişmeler. Akdeniz İİ BF Dergisi, 1, 140-153.

AVRUPA YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTI VE TÜRKİYE’DE YEREL YÖNETİMLER

GİRİŞ

Yerel ve bölgesel demokrasinin gelişimi 20. Yüzyılın en temel konularından ve yeniliklerinden biri olmuştur. Avrupa’da ardı ardına yaşanan, temelleri 18.yüzyıla dayanan siyasi ve toplumsal gelişmeler sonucunda yeni yönetim arayışları ve halkın yönetime katılımı hususunda yeni tartışmalar ortaya çıkmıştır. Kısa aralıklarla yaşanan iki savaşın ardından kıtasal birliğe ihtiyaç duyan Avrupa, demokrasi ve sosyal hak temelli gelişmeler kaydetmek istemiş ve bunun sonucunda halka en yakın olan ve halkın yönetime katılmasını sağlayan yerel yönetimleri geliştirilmesi ve daha özerk kılınması gereken makamlar olarak görmüştür. Bu amaçla Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği bünyesinde yerel yönetimlerle ilgili organizasyonlar oluşturulmuş ve çeşitli anlaşmalarla özerklik konusunda atılan adımlar güvence altına alınmıştır. Bu anlaşmalardan biri olan Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, 1985 yılında Avrupa Konseyi mensubu devletlerin imzasına açılmıştır. Avrupa Konseyi üyesi devletlerden biri olan Türkiye Cumhuriyeti bu anlaşmaya 1988 yılında imza koymuştur.

Tanzimat’tan sonra yönetim anlayışımıza dahil olan belediyeler, ülkemizde yerel demokrasinin gelişimi açısından en etkili makamlardır. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, ülkemizde belediyelerin bu amaca daha fazla katkı da bulunmaları için daha fazla imkân oluşturur. Bu makalede, yerel demokrasi ve yerel yönetimlerde özerkliğin önemine değinilecek, Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nin kuruluşu ve çalışmaları kısaca anlatılacak, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın içeriği ve önemi hakkında bilgi verilecektir. Ardından Türkiye Cumhuriyeti’nde yerel yönetim anlayışı ve devletin Şart’a karşı tutumu ve koyduğu çekinceler anlatılmaya çalışılacaktır.

YEREL YÖNETİMLERDE ÖZERKLİK

Devletler idari olarak “merkezi yönetim” ve “yerinden yönetim” olarak iki unsur üzerinde temellenmiştir. Merkezden yönetim kamu hizmetlerinde gecikmeye neden olmakta, hizmetlerin yerel halkın ihtiyaçlarına ve isteklerine uygun olmaması durumunu doğurmakta ve kırtasiyeciliği arttırmaktadır. (Çağdaş, 2011: 392) Yerinden yönetim ise yönetimin temel taşıdır ve demokratik bir merkezi yönetimin oluşması bu makamlara verilen demokratik özerklikle doğrudan alakalıdır. Yerel özerklik, yerel yönetimleri, kendi temel kurallarını koyma, kendi faaliyetlerini istediği şekilde yürütebilme, merkezi yönetimin yerel işlere karışmasını önleyebilme, kendi yerel kaynaklarını oluşturabilme ve yerel halkın refah ve mutluluğuna katkıda bulunabilmek gibi alanlarda yetkilendirmeyi ve güçlendirmeyi amaçlamaktadır. (Yıldırım, 1993:149) Yerel yönetimlerin daha şeffaf ve özerk bir yapıya kavuşması, yerel demokrasinin gelişmesi ve yerel hizmetlerin daha kaliteli olmasına olanak sağlayacaktır.

Avrupa Yerel Ve Bölgesel Yönetimler Kongresi

1957 yılında Avrupa Konseyi bünyesinde 1. Yerel Yönetimler Konferansı düzenlendi. 1994’te Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi adını alan ve Konsey içerisinde yerel yönetimleri temsil eden bu kurum Yerel Yönetimler Odası ve Bölgesel Yönetimler Odası olmak üzere iki meclise ayrılmıştır. Amaçları yerel ve bölgesel demokrasiyi teşvik etmek, yerel ve bölgesel yönetimleri geliştirmek ve özerk yerel yönetimleri güçlendirmektir. Aynı zamanda Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde yetkilendirme ve bölgeselleşme süreçlerini teşvik ve takip eder, şehirler ve bölgeler arası iş birliğini destekler.  Kurum, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın uygulanışını gözlemlemek için Avrupa Konseyi üyesi ülkelere ziyaret düzenler. Bu ziyaretlerden sonra gözlem sonuçlarını rapor haline getirir ve ardından yerel ve bölgesel yönetimleri geliştirmek için çözüm önerileri sunar. Yerel Yönetimler Odası, 47 Avrupa Konseyi ülkesinde yerel demokrasi üzerine çalışmalar yapar ve yerel seçimleri gözlemler. Oda ayrıca toplumsal konularla da ilgilenir ve başlıca çalışma alanları; yurttaşların yönetime katılımı, kültürlerarası diyalog, e-demokrasi, eşitlik ve çeşitliliğe saygıdır.

Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı

Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, halkların ve onların seçilmiş yönetimlerinin haklarını güvence altına alan ilk uluslararası anlaşmadır. Şartname 1980’li yılların ilk yarısında Avrupa Konseyi tarafından hazırlanmaya başladı. Avrupa Yerel Yönetimlerden Sorumlu Bakanlar Konferansında, Bölge ve Yerel Sorunlar Yönetim Komitesinde, Yerel ve Bölgesel Yönetimler Sürekli Konferansında Şartname görüşüldü. 8-10 Kasım 1984’te Roma’da yapılan 6. Yerel Yönetimlerden Sorumlu Bakanlar Konferansındaki görüşmelerin sonunda şart sözleşme olarak 15 Ekim 1985’te Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin imzasına açıldı.

Şart’ın önsözünde Şart’ın amacı ve özerk yerel yönetimin önemi anlatılmıştır. Avrupa Konseyi’nin amacının “üyeleri arasında ortak mirasları olan ideal ve ilkeleri korumak ve gerçekleştirmek için daha ileri bir birlik sağlamak” olduğu belirtiliyor. Ardından yerel makamların her türlü demokratik rejimin temellerinden biri olduğu, gerçek yetkilerle donatılmış yerel makamların varlığının hem etkili hem de vatandaşlara yakın bir yönetim sağlayacağı ve değişik Avrupa ülkelerinde özerk yerel yönetimlerin korunması ve güçlendirilmesinin demokratik ilkelere ve idarede ademi merkeziyetçiliğe dayanan bir Avrupa oluşturulmasında önemli bir katkı sağlayacağı belirtilmiştir. Şart’ın 3. Maddesinin 1. Paragrafında ise yerel yönetim kavramı “Özerk yerel yönetim kavramı yerel makamların, kanunlarla belirlenen sınırlar çerçevesinde, kamu işlerinin önemli bir bölümünü kendi sorumlulukları altında ve yerel nüfusun çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme hakkı ve imkânı anlamını taşır” şeklinde açıklanmıştır.

TÜRKİYE’DE YEREL YÖNETİMLER VE YEREL ÖZERKLİK

1984 yılında 6. Yerel Yönetimlerden Sorumlu Bakanlar Konferansında görüşmelerin yapıldığı günlerde Türkiye’de cunta, yönetimden yeni yeni çekilmeye başlamış ve seçilmiş hükümetin birinci yılı bile henüz dolmamıştı. Konferansın düzenlendiği günlerde, hala darbenin etkisinde olan Türkiye yaşadığı yasal belirsizlikler nedeniyle de Şart’ın gücünün yalnızca “tavsiye kararı” niteliğinde olmasının yerinde olacağını düşünmüştür. Türkiye, şartı imzalamadan önce anayasası ve yerel yönetimlerini düzenleyen yasalar arasında temelde çelişkili noktalar olup olmadığını ve mevzuat ile şart arasında bir çelişkinin ortaya çıkıp çıkmadığını ortaya koymaya çalışmıştır. (İnaç, Ünal, 2015: 5) 1988 yılında Türkiye Şart’a imza koydu, 1992’de 3727 sayılı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onayladı ve 1993’te Şart yürürlüğe girdi. Ancak Türkiye Şarttaki birçok maddeye çekince koymuştur. Türkiye’nin çekince koyduğu madde ve paragraflar ise sırasıyla şu şekildedir: (Yeter, 1996: 10-11)

Yerel makamları doğrudan ilgilendiren planlama ve karar süreçlerinde kendilerine danışılması (Madde 4, Paragraf 6)

Yerel yönetimlerin iç örgütlenmelerinin kendilerince belirlenmesi (Madde 6, Paragraf 1)

Yerel olarak seçilmiş kişilerin görevleriyle bağdaşmayacak işlev ve faaliyetlerinin kanun ve temel hukuk ilkelerine göre belirlenmesi (Madde 7, Paragraf 3)

Vesayet denetimine ancak, vesayetle korunmak istenen yararlarla orantılı olması durumunda izin verilmesi (Madde 8, Paragraf 3)

Yerel yönetimlere kaynak sağlanmasında hizmet maliyetlerindeki artışların mümkün olduğunca hesaba katılması (Madde 9, Paragraf 4)

Yeniden dağıtılacak mali kaynakların yerel makamlara tahsisinin nasıl yapılacağı konusunda, yerel yönetimlere önceden danışılması (Madde 9, Paragraf 6)

Yapılacak mali yardımların, yerel yönetimlerin kendi politikalarını uygulama konusundaki temel hak ve özgürlüklerini mümkün olduğu ölçüde ortadan kaldırmaması (Madde 9, Paragraf 7)

Yerel Yönetimlerin haklarını savunabilmeleri için uluslararası yerel yönetim birimleriyle iş birliği yapabilmeleri, uluslararası birliklere katılabilmeleri (Madde 10, Paragraf 2 ve 3)

Yerel yönetimlerin iç hukukta kendilerine tanınmış olan yetkileri serbestçe savunabilmek için yargı yoluna başvurabilmeleri (Madde 11), Türkiye’nin çekince koyduğu madde ve paragraflardır.

Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Yapısı ve Şart’a Koyulan Çekinceler

Türkiye’de mahalli idareler (yer yönünden yerinden yönetimler) il, belediye ve köy olmak üzere üçe ayrılır. Anayasa’nın 123. Maddesinde “idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür…” ifadesi yer alır. Bu ifadeyle merkezi yönetim ve yerel yönetimlerin bütünlüğü kastedilmektedir. Yönetsel hizmetlerin merkezde toplanması ve bu hizmetlerin merkez ve merkezin hiyerarşisi içinde yer alan örgütlerce yürütülmesi (Gözübüyük, 2000:36) demokrasinin işleyişini ciddi şekilde zedelemekte ve hizmetlerin yeterli şekilde karşılanabilmesini yavaşlatmaktadır. Merkeziyetçiliğin bu gibi sakıncalarını biraz olsun engelleyebilmek için “yetki genişliği” ilkesi kabul edilmiştir. Yetki genişliği, idari bir gücün kendi emri altında bulunan başka bir güce kendi adına karar alabilme yetkisini devretmesi anlamına gelmektedir. (Çağdaş, 2011: 393)

Türkiye’de merkezi idare yetkilerinden bazılarını yukarıda belirtilen mahalli idarelere devreder. Yetki genişliği ilkesi kapsamında, yerel yönetimlerin merkezle ilişkileri, yerel yönetimlere verilen özerklik Anayasa’da ve çeşitli kanunlarda düzenlenmiştir. Özellikle, ülkemizde yerel yönetim açısından en işlevsel birimler olan belediyelerle ilgili birçok kanun çıkarılmış ve daha şeffaf bir belediyecilik için düzenlemeler yapılmaya çalışılmıştır. 1961 Anayasasının 116. Maddesi ile yerel yönetimler daha özerk bir yapıya kavuşturulmak istenmiş ve Anayasa Komisyonu raporundaki genel gerekçede “idarenin özerk bir kurum hüviyetine kavuşturulması gerekir” ifadesiyle amaç belirtilmiştir. 1961 Anayasası yerel yönetimlerin idari açıdan daha özerk hale gelmesini destekler.  Ancak Anayasa’ya göre idarenin bütünlüğü ilkesi gereği özellikle belediyelerin merkezi idare ile ilişkilerinde vesayet denetimi önemli bir yere sahiptir. Vesayet denetimi ilkesi 1961 Anayasası’nda 1982 Anayasası’na göre daha az görünür durumdadır. 1982 Anayasası’nın mahalli idareleri düzenleyen 127. Maddesinin birinci fıkrası “mahalli idareler il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, genel kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişilikleridir.” şeklindedir. Fakat, aynı maddenin diğer bir fıkrasında, merkezi idarenin mahalli idareler üzerinde kanunda belirtilen esas ve usuller gereğince “idari vesayet” yetkisine sahip olduğu belirtilerek merkeze kuvvetli bir vesayet yetkisi verilmiştir. Bu durum Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın 8.maddesine aykırıdır ve Türkiye bu maddeye çekince koymuştur. Şartın bu maddesine çekince koyması ve anayasasında böyle bir maddeye (127. Madde) yer vermiş olması Türkiye’nin merkezi idarenin yerel yönetim üzerindeki nüfuzunu artırmak istediği anlamına gelmektedir. 2004 yılında çıkarılan 5393 sayılı Belediye Kanunu ile belediyeler üzerindeki ağır vesayet denetimi biraz olsun hafifletilmiştir. Lakin bu kanun İçişleri Bakanlığı’nı da vesayet denetimine yetkili kılmıştır. Yerel yönetimlerin özerk ve demokratik bir yapıya kavuşamamaları, merkezi yönetimin başkent ve taşra örgütlerinde merkeziyetçiliğin hâkim olması, Türkiye kamu yönetimini, kamu hizmetlerinin verimli, hızlı ve etkin bir biçimde yürütülmesi açısından zor durumda bırakmıştır. (Çağdaş, 2011: 407)

Yerel özerkliğin en önemli şartlarından biri de yerel yönetim birimlerinin mali açıdan yeterli kaynaklara sahip olması ve kaynakların oranlarını ve miktarlarını saptama yetkilerinin de bulunmasıdır. Ancak Türkiye’de belediyeler önemli mali sorunlarla karşı karşıyadır. Şart’ın “Yerel Makamların Mali Kaynakları” başlığını taşıyan 9.  Maddesi yerel yönetimlere mali kaynakların dağıtımı, kendi kaynaklarını oluşturabilmeleri ve bu kaynakları kullanma yetkisi konularını düzenlemektedir. Türkiye maddenin ilk üç paragrafını zorunlu olarak kabul etmiştir; ancak 4.,6. ve 7. Maddelere çekince koymuştur. 1982 Anayasası’nın 127. Maddesinde “Mahalli idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.” hükmü yer almaktadır. (İnaç ve Ünal, 2015: 16) Fakat, Anayasa’da hükmün pratikte pek geçerli olmadığı gözlemlenmiştir. Türkiye’de belediyeler sınırları içerisinde vergi koyma hakkına sahip değildir. Belediyelere yerel vergi ve harçları belirleme yetkisinin yapılacak yasal düzenlemelerle tanınması gerekmektedir.

Şart’ın önemli bir diğer hususu ise yerel makamların ortak ilgi alanlarındaki görevlerini yerine getirebilmek amacıyla, başka yerel makamlarla işbirliği yapabilme ve kanunlar çerçevesinde birlikler kurabilme hakkıdır. Şartname “Yerel Makamların Birlik Kurma ve Birliklere Katılma Hakkı” başlığını taşıyan 10. Maddesi bu hakkı düzenler. Türkiye bu maddenin ilk paragrafını zorunlu olarak kabul etmiş; ancak 2. Ve 3. Paragrafına çekine koymuştur. 1982 Anayasası’nın 127. Maddesi “Mahalli idarelerin belirli bir kamu hizmetinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Bakanlar Kurulunun izni ile birlik kurmaları… kanunla düzenlenir” hükmü ile bu hakkı düzenlemiştir. Fakat maddede geçen “Bakanlar Kurulunun izni” şartı yerel yönetimlerin kendi kararlarını vermesine engel olmakta ve dolayısıyla yerel özerklik için atılan adımların işlevini kaybetmesine neden olmuştur. Yerel yönetimlerin kendi alanlarıyla ilgili dünyadaki gelişmelerden haberdar olması, yerel özerkliğin daha da geliştirilmesi için kolektif çalışmalara katkı sunması açısından birliklere katılma hakkının yadsınamaz bir önemi vardır.

SONUÇ

Yerel yönetimler idari yönetimlerin yapı taşlarıdır. Halka doğrudan yönetime katılma imkanı veren, demokrasinin yerelden merkeze doğru gelişmesine katkı sunan ve halka en yakın makamlar olan yerel yönetimlerin geliştirilmesi ve daha özerk kılınması tüm devletlerin en önemli ihtiyaçlarındandır. Bu ihtiyacı göz önünde bulundurarak Avrupa Konseyi, Avrupa Yerel Yönetimler Özerk Şart’ı adında bir anlaşmayı üyelerinin imzasına sunmuştur. Üyeleri arasında ortak mirasları olan ideal ve ilkeleri korumak ve geliştirmek adına yerel yönetimleri daha da özerk kılmanın, hukuki, mali ve idari anlamda daha yetkili hale getirmenin zaruri olduğunu bu Şart ile belirtmiştir.

Avrupa Konseyi’nin bir üyesi olarak bu Şart’ı imzalayan Türkiye, yerel yönetimlerini özerk kılmak adına yasalarında da düzenlemeler yapmış ve çeşitli kanunlar çıkarmıştır. Lakin bu düzenlemeler ve çıkarılan kanunlar yeterli olmadığı gibi Şart’ın imzalandığı sırada kritik maddelere koyulan çekinceler, Türkiye’de yerel özerklik adına geriye vurulan bir ket olmuştur. Yerel özerkliğin ve daha fazla yetkiye sahip yerel yönetimlerin demokrasi, ülkenin gelişimi ve refahı açısından oldukça önemli olduğu göz önünde bulundurulmalı ve Şart’a koyulan çekinceler kaldırılmalı, yeni yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Tüm bunların yanında yerel yönetimlere verilecek özerkliğin Türkiye’nin Avrupa ile olan ilişkilerine olumlu yönde katkı sağlayacağı ve AB uyum sürecine hız kazandıracağı dikkate alınmalıdır. Türkiye’nin hem idari açıdan hem de diplomatik açıdan sağlayacağı bu kazançlar ona yerel yönetimleriyle ilgili yasa ve düzenlemelerini gözden geçirme sorumluluğunu vermektedir.

KAYNAKÇA

ÇAĞDAŞ, Tülin, (2011). “Türkiye’de Yerel Yönetimlerde İdari Özerklik”, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, Sayı: I, Cilt: XXX, s.391-416.

GÖZÜBÜYÜK, Şeref, (1989). Yönetim Hukuku, 3.Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara.

İNAÇ, H , ÜNAL, F . (2015).  “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Ve Türkiye’de Belediyeler”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 17

RESMİ GAZETE: 21 Mayıs 1991, Sayı: 20877, 3723 Sayılı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, İnternet Sitesi

YETER, Enis, (1996). “Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Karşısında Türkiye: Anayasa ve İlgili Yasalarda Durum”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 1, Ocak, s.3-13.

YILDIRIM, Selahattin, (1993). Yerel Yönetim ve Demokrasi, T.C Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Yayını, IULAEMME, İstanbul.

The Congress of Local and Regional Authorities : http://www.coe.int/t/Congress/default_en.asp

 

Selen Duruşkan

selen.duruskan@boun.edu.tr

 

“I THINK THAT THE SHOCK IS ONLY THE BEGINNING”: THE WORLD AFTER ZYGMUNT BAUMAN

On 9 January 2017, one of the 20th century’s one of the most influential sociologists, Zygmunt Bauman passed away at age 91. The left-wing thinker, Bauman published more than 50 books, and he focused on modernity, globalisation, consumerism, ethics, equality and inequality. A critic of globalisation, he used the phrase “liquid modernity” to describe marginalised and rootless individuals.1 Bauman gave his last major TV interview to Al Jazeera last year. He talked about the current political and social issues of the world. In the interview, he was evaluating the consequences of the migration crisis in the short term and long term, explaining why the populist discourses are rising and populist leaders are getting stronger. What makes European people afraid? Is the ‘globalisation’ a threat for ‘our’ own boundaries?

It is important to analyse the interview with Zygmunt Bauman to understand current issues of the world, and their effects for future. This essay aims to analyse Bauman’s observations about Europe and the world, and to make his predictions about future more understandable. It is generally based on the interview and his books about globalisation and community.

According to Bauman, “the state” is an agent which makes a claim on establishing rules on the certain territory. The legislative and executive power of the modern state is established on military, economic and cultural sovereignty. First, global scene was a “politic theatre” which aimed to protect the borders in which each state set up its legislative and executive sovereignty. However; during the Cold War, two blocks dominated the World encouraged coordination between states which has been in their power areas. Therefore, global scene broke the military, economic and cultural sovereignty of nation states, and it made the borders invisible which was drawn by the way of conflicts and negotiation. It is the time of the globalisation for the world, and Bauman mentioned in one of his articles “More than anything else, ‘globalisation’ means that the network of dependencies is fast acquiring a worldwide scope – a process which is not being matched by a similar extension of viable institutions of political control and by the emergence of anything like a truly global culture.”2

Today, globalisation is still one of the most challenging circumstances of the world. When the current political issues are examined, populist discourses are rising all around the world. Populist or far right politicians such as Donald Trump in the USA, Marine Le Pen in France or Nigel Farage in UK are in the limelight because they always mention the ideas about the “fear” of people strongly. Bauman illuminates the term “liquid fear” to describe the situation of people on every level of human life that is ‘uncertainty’. Bauman says in the interview “Liquid fear means fear flowing on our own court, not staying in one place but diffuse.” Uncertainty puts people who are lower down in social hierarchy, living in poverty or close to poverty into a very complex situation; it is impossible to predict the future, and people find themselves uneasy, lost to act with certainty. Bauman terms these people as “precariat” that comes from a French word “precarité” which means walking on moving sands. Especially this “precariat” in Europe and the USA pays attention to populist politicians because they think that globalisation treat their own borders, security and nations. They demand balance between security and freedom, and for this reason they believe that only strong politicians/leaders can create this balance, only they provide a total safety and welfare for them, “precariat”. They already accept to exchange their freedom for security, and they do not care whether the leader or the government is totalitarian because they have never experienced totalitarianism. As Charles Tilly, has already said “the government has organised a protection racket”.  “Precariat” accepts the “protection racket” to makes their country more powerful. Bauman says “Strong men, more and more people dream about returning somebody who has the courage, the ambition, the boldness to say, give me the power and I will take responsibility for your future” to make clear the Presidency of Donald Trump, president of the “Great United State”. However, he highlights that it is not just the case of US, this is in every country of the world. He also pays attention to that the rise of populist discourses and leaders is related with fail of democracy. People consider that democracy did not pass the test, it is weak and very strong in mouth but not in its deeds. Thus, “America will be again great or Marine Le Pen in France will be again great”. Strong power also means strong economy, and people who suffered by mainly 2008 economic crisis consider that strong leader provides economic progress in growing GNP.

Today, the other reason for liquid fear is the migration crisis which influences particularly Europe. There were always waves of migration for many decades to Europe, and people were generally economic migrants. However, the situation is very different today. Many migrants flee their countries because of the war and violent conflicts. Many of them had homes, position in society, were educated and well off in their own country. Nevertheless, they lost their home, position in society, everything that they had worked to achieve during their lives; and now they are refugees. They go to Europe. Precariat does not say welcome to refugees because refugees symbolise their fear and the hard truths. Refugees bring bad news from their country, and they put these at precariat’s backyard. These people lower down in social hierarchy in Europe are afraid of lost their jobs, rights and social position because of refugees as Bauman says “Precariat lives by anxiety, by fear”. People in middle class are self- assured and well of thanks to their powerful politicians. They support these kind politicians because they promise for banning migration and defeating damages of “globalisation” for their country. Bauman makes clear this with these sentences “…and we ascribe this fear logically to the fact that somewhere in the cyber space well beyond control of our government, not to mention our own control. There are forces which we call by the name of ‘global’, ‘global powers’. Which can do whatever they wish, they may strike at any moment. If my job is threatened, that is because of the process of globalisation.”

The title of this essay became a quote from Bauman. He thinks that the shock is only beginning. Last year or now the wave of immigration was or is not the last one, and populist leaders may become in the limelight for years, but this is not for a long time. Bauman depicts that there is no shortcut solution for current problems. He says “dialogue is a long long process coming to an understanding takes some time the whole generation, even more than one generation. So, we have to brace ourselves to very difficult time coming”. Dialogue he depicts is a long road to integration without separation to solve conflicts. Divisions and conflicts between people is as old as humanity, but the solution is possible and powerful. Our world lives in hard times now. However, as Albert Sorel said that when the world change its suit, incidents become inescapable. Zygmunt Bauman witnessed many changes throughout his life, but he cannot witness the changing of our hard times. Au revoir, Zygmunt Bauman!

 

1 http://www.bbc.com/news/world-europe-38568257

Bauman, Zygmunt. Community : seeking safety in an insecure world. Cambridge : Polity ; Malden, MA : Blackwell, 2001. P. 89-109

Other Sources

Bauman, Zygmunt. Küreselleşme: toplumsal sonuçları. İstanbul : Ayrıntı Yayınları, 2012.

http://www.aljazeera.com/programmes/talktojazeera/2016/07/zygmunt-bauman-world-crisis-humanity-160722085342260.html

 

Selen Duruşkan

 

WHY ARE SCANDINAVIAN COUNTRIES GOOD AT SIMPLY EVERYTHING?

From GDP per capita and Gini coefficient to HDI and happiness, Scandinavian countries are the best application of social democracy in today’s world. This situation has its roots on the consensus driven political culture. Today the term called Nordic Model demonstrates government and economic models in Denmark, Sweden, Norway, Finland and Iceland. This model includes both free market capitalism and welfare state. The United Nations World Happiness Report shows that the happiest nations of the world are the Scandinavian & Nordic nations. There are some economic and basic cultural features of this region.

When we look at the case from the glasses of economics, social corporatism is a considerable feature of Scandinavian countries. What does that mean? For instance, in Sweden and Denmark, by the mediation of government employer federations and labour unions negotiate on issues such as wages. This negotiations preserve the rights of labourers and capital owners. Social corporatism is a well performed example of the mixture of market capitalism and social democracy. Economists refer Scandinavian countries as cuddly capitalism, rather than the cut throat capitalism as in the USA. Free market capitalism is an important part of the growth of the Scandinavian economies, however, in Norway there are lots of state owned enterprises. Important point that must be underlined is that free market capitalism did not lead to great inequality rates. If you look at Sweden’s case, after 1990’s, in contrast with neoliberal economic policies, inequality rate did not change so much. On the other hand, after-accounting tax and transfer payments poverty rates in all of the Scandinavian countries are under the 10%, and this rate can be considered as a success compared to the world.

There is no doubt that, welfare is not just about the numbers, also certain main characteristics are required to maintain the welfare. Some principal institutions are so much developed in these countries. Actually when there is no law, there would be a dangerously unstable situation in terms of all aspects for a country. In Scandinavian countries, rule of law is a highly respected phenomena. If we think in a causal relation, strict rule of law lowers corruption, so government resources are allocated well. Reallocation without corruption results in lowest inequality rates in the world. On the other hand, rule of law causes another path to make growth rates stable: property owning and investment. Residents and non-residents of the Scandinavian countries are aware of the fact that because of the rule of law, their property rights are protected. This awareness increase people’s tendency to invest in these countries. Additionally, Scandinavian countries have openness policies to foreign investment, this also eases to make investment in these countries. There is the last but the most influential feature for all of the phenomena that have been mentioned in these essay: trust. Simple, people trust each other in institutions in their countries. This is a hard topic to measure but there are empirical data[1] from studies of European Commission, OECD and World Values Survey that show that trust in these welfare countries at public level is high.

 

[1] http://ec.europa.eu/public_opinion/index_en.htm

http://www.worldvaluessurvey.org/wvs.jsp

https://ourworldindata.org/trust

http://www.oecd.org/governance/trust-in-government.htm

 

Furkan Demirbaş

Great Famine: “God sent the blight, but English created the Famine.”

“Irish Famine” has been referred to a strange epidemic which has killed more than a million Irish, and has been examined as a biological case. The researchers found that strain of HERB-1 as the crucial element to cause this wide-spread and infamous famine. Surely, it was a biological event, yet, it occurred in a certain historical context which has brought Irish to suffer rather than others would do. Dominant regard on Great Famine fails to recognise that the development of famine was not an ideological or abstract question of diplomatic wrongdoings in terms of trade relations between England and Ireland, but a symptom of emerging capitalism. This essay tries to dissect what caused the Famine.

One cannot deny the crucial trade relation between the English and Irish over centuries. Island has lacked such wide plains and the lords have usually been stuck in-between whether they use land for cattle or crop. It may be helpful to outline the historical change in this choice and development of agriculture to understand what lies behind such massive use of potatoes. In the 16th century, peasant diet was usually composed of oat, milk, and beef where the farmers exported mainly wood to England. By the 17th century, beef has disappeared from peasant staple for London’s demand on meat products – which made Irish’s 75% of exports.

This dramatic shift from oat to potatoes has occurred in the 18th century when lords enclosed the lands, pushed the peasants, and started to produce cattle. Furthermore, by the Corn Law, there started tariff on importation of corns which led to raise corn prices and to increase grain production in Ireland. London was growing as it becomes the centre of the world’s strongest power, and, also, expanding as an industrial city. 19th century remarked huge population flow from Ireland to colonies, especially to America. When the Famine occurred during the period of 1845-49 over million Irish labour population has died, and many others have migrated to other lands. It is logical that since poor Irish peasants had nothing to eat but potatoes to survive their day-to-day life, an infection in potato would surely affect such huge numbers of labour population to starve to the death.

How the Irish has faced with such great starvation might be explained with the accumulation of such social and economic context. After all their main diet did not suddenly became potatoes, or it was not a matter of consumption choice, either. Mass removal of tenant farmers by the lords have left the Irish destitute, after the crop failure millions starved. Furthermore, governments of the time had not even reacted quickly, and “let them die.” Moreover, during the famine years Ireland continued to export food with an average of 100,000 pounds sterling. As the Irish revolutionary of 19th century John Mitchel says “The Almighty, indeed, sent the potato blight, but the English created the famine.”

Bibliography

John MITCHEL, The Last Conquest of Ireland (Perhaps) [1861], ed. Patrick MAUME, Dublin: UCD Press, 2005, p. 219.

 

Kaan Kubilay Aşar

AB VE MEDYA – AVRUPALI KİMLİĞİ

Medya çalışmalarında “gündem oluşturma” her zaman uzun uzun araştırılan ve tartışılan bir konu olmuştur. Bugün de gerek Türkiye’de gerek Avrupa’da medyanın kişilerin ve o ülkenin gündemini belirlemekte etkin bir rol oynadığı yadsınamaz bir gerçektir. Bir ülkenin medyasında yer alan konu başlıkları aslında aynı zamanda, kitle iletişim araçları ile o ülkede yaşayan kişilerin de gündemi haline gelir. Ya da tam tersi bir bakış açısıyla kişilerin gündemi medyanın gündemi haline gelip kişilere tekrar yansıtılmaktadır. Her iki olasılıkta da medyanın gündeminin bireylerin gündemi ile organik bir bağ taşıdığı açıktır. Bu organik bağ da medyanın gücünü ve etkisini her geçen gün daha fazla artırmaktadır.[i]

AB’NİN MEDYA POLİTİKALARI

Avrupa Konseyi’nin medya alanındaki hükümetler arası çalışma programı, 1976 yılında başlamıştır. Avrupa Konseyi çalışmalarında medyanın, demokrasinin vazgeçilmez bir aracı olduğu düşüncesinden hareket eder. Konsey medya alanındaki çalışmalarını 1981 yılından itibaren İnsan Hakları Genel Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirmektedir. 1987 yılında da medya ve iletişim konuları hükümetler arası çalışma programında ayrı bir alan olarak düzenlenmiştir.[ii] Bu alanda tartışılan konuların alt başlıklarından biri de “Avrupalı kimliği oluşturmada medya” olmuştur.

Avrupa’nın kurumları ve kimliği ile ilgili her tartışmada, sadece kurum ve kimlik sözcüklerinin anlamından dolayı değil aynı zamanda Avrupa projesinin kendi doğasından kaynaklanan, Avrupalı kültürü ve kimliğinin çok da fazla tanımlanabilir, izlenebilir ve her aşaması saptanabilir özellikte olmamasından dolayı da özel bir dikkat göstermek gerekmektedir. “Avrupalı kültürü ve kimliğinin inşası” her ne kadar sosyolojinin alanına girse de bu inşada medyanın da azımsanamayacak bir etkisinin bulunması, bu konuyu medya politikalarının da alanına sokar.[iii]

Avrupa söz konusu olduğunda, “inşa etmek” fiiline farklı bir anlam da yüklenmelidir. Aşama aşama, Avrupa Birliği, anlaşmalar, kurallar, toplumsal kurallar ve programlardan geçerek tanımlanmıştır. Halk kanunları ya da genel geçer kanunlar, her ulus devletin en temel kurallarıdır. Ve bunun tanımı, göreceli olarak gün be gün Avrupa Birliği’ndeki yaşamın içinde şekillenmiştir.[iv]

Avrupa bütünleşmesinde medyanın rolü nedir, Avrupa kamusal alanının yaratılması konusunda medyanın nasıl bir rolü olabilir gibi soruların yanıtı bizi öncelikle Avrupalı kimliği, Avrupa Birliği’nin kimliği gibi kavramlara açıklık getirmeye itmektedir. Avrupalı kimliğinin oluşumu da Avrupa Birliği ile olmuştur. Avrupalı olma özellikleri Avrupa Komisyonu’nun “İleri Çalışmalar” biriminde, “Avrupalı toplum modeli” olarak adlandırılmaktadır. Bu model Avrupalılık özelliklerini, devlet için de geçerli olduğu gibi benzer aile yapılarını, gücün demokratik dağılımını ve kişisel hak ve özgürlükleri de içinde barındırır.[v]

Avrupalı kimliği aslında, Avrupa Birliği’nin dışında da anlam bulur, “Avrupalı”nın dışında kalan kimliği, Avrupa Birliği’nin uluslararası platformdaki geliştirici rolünün de bir esasıdır. Bu rol Avrupa Birliği kurumlarının üretimde ve algılamada günlük ya da paylaşılan Avrupalı kimliğinin AB’nin içinde ve dışında geliştirilmesi esas olan bir roldür.[vi]

Yeni Avrupa, Avrupa Birliği’nin içinde kurulmuştur. Avrupalılaşma süreci, Avrupa Birliği kurumlarının kurallar zinciri ve gündemi ile Avrupalı kimliğinin yeni formları ve kabulünü içeren bir süreçtir.[vii]

Avrupa Birliği’ne üye ülkelerinde görsel-işitsel alanda düzenleme yetkisinin kullanılmasında iki model gelişmiştir. Bazı üye ülkelerde (Almanya, Yunanistan, İrlanda, Avusturya, Hollanda) bağımsız ve özerk bir kurum veya ajans, lisanslama, ara bağlantı, erişim, fiyat kontrolü, frekans ve numaralandırma da dahil olmak üzere tüm alanlarda yetkilerini kullanmaktadır. Portekiz’de düzenleyici kurum frekans dışındaki tüm yetkileri kullanmaktadır. Diğer ülkelerde ise, düzenleyici kurum, yetkilerini ilgili bakanlık ile birlikte kullanmaktadır. Bu durumda yetkinin dağılmış olması, piyasaların beklentisi olan, düzenleyiciliğin tarafsız ve şüphe götürmezliğini zayıflatabilmektedir. Bütün üye ülkelerde ulusal düzenleyici otoritelerin yeterli derecede düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte, Belçika’da perakende tarifeleri ve ara bağlantı müracaatları; Finlandiya’da ise veri transferi konusunda daha fazla yetki gerekmektedir. Ayrıca, bazı düzenleyici faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için de Hollanda’da şikâyet, Almanya’da talep gerekmesi, uygulamada gecikmelere sebep olabilmektedir.[viii]

Sonuç olarak, ülkeler çapında ve dünya çapında gündemi belirlemede medyanın yok sayılamayacak kadar büyük bir etkisi vardır. Kitle iletişim araçları ve sosyal medya, gündemi oluşturan olaylar ve konular ile halk arasındaki köprü görevi görmektedir. Aynı zamanda aksi yönde, halkın belirlediği ve önemsediği konular -özellikle sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte- ülke ve hatta dünya gündemini oluşturabilmektedir. İki durumda da medyanın giderek artan bir etkiyle gündem belirlemede rol oynadığı bu yazıda da görüldüğü gibi su götürmez bir gerçek.

 

[i] Avrupa Birliği’nin Medya Politikaları Ve Uyum Sürecinde Türk Medyası/ Meltem ACAR/sayfa 5

[ii] Avrupa Birliği’nin Medya Politikaları Ve Uyum Sürecinde Türk Medyası/ Meltem ACAR/sayfa 10

[iii] Avrupa Birliği’nin Medya Politikaları Ve Uyum Sürecinde Türk Medyası/ Meltem ACAR/sayfa 10

[iv] Irene Bellier and Thomes M. Wilson, “Building, İmaging and Experiancing Europe: Instıtutions and Indenties in the EU”, An Antrophology of the European Union, 2000.

[v] Avrupa Birliği’nin Medya Politikaları Ve Uyum Sürecinde Türk Medyası/ Meltem ACAR/sayfa 11

[vi] Irene Bellier and Thomes M. Wilson, “Building, İmaging and Experiancing Europe: Instıtutions and Indenties in the EU”, An Antrophology of the European Union, 2000.

[vii] Avrupa Birliği’nin Medya Politikaları Ve Uyum Sürecinde Türk Medyası/ Meltem ACAR/sayfa 11

[viii] Eight Report from the Commission on the Implementation of the Telecommunications Regulatory Package, COM(2002) 695 final, s.18 -19

 

Rumeysa Aydemir